خرابی های تابلو برق صنعتی و راهکارهای رفع آن

تابلو برق صنعتی یکی از مهم ترین بخش های هر سیستم الکتریکی است و کوچک ترین اختلال در عملکرد آن می تواند باعث توقف خط تولید، آسیب دیدن تجهیزات و افزایش هزینه های تعمیر و نگهداری شود. خرابی های تابلو برق همیشه به سوختن یک قطعه یا قطع شدن مدار محدود نمی شوند؛ افزایش دمای داخلی، شل شدن اتصالات، فرسودگی کنتاکتورها، عملکرد نادرست کلیدهای حفاظتی، افت ولتاژ، اتصال کوتاه و حتی تجمع گرد و غبار می توانند به مرور عملکرد تابلو را مختل کنند. نکته مهم این است که بسیاری از این مشکلات در مراحل اولیه نشانه های مشخصی دارند و با بازرسی و نگهداری اصولی می توان قبل از تبدیل شدن آنها به خرابی جدی، مشکل را شناسایی و برطرف کرد. در ادامه، در این مقاله از بلاگ آداک، شرکت ساخت تابلو برق رایج ترین خرابی های تابلو برق صنعتی، دلایل ایجاد آنها و روش های تشخیص و پیشگیری از هر مشکل را بررسی می کنیم.

جدول خرابی های رایج تابلو برق

خرابی رایج	علت اصلی	پیامد
داغ شدن تابلو	اضافه بار، تهویه ضعیف	آسیب قطعات و کاهش عمر تجهیزات
شل شدن اتصالات	لرزش و نصب نامناسب	جرقه، افت ولتاژ و سوختگی
سوختن کنتاکتور	اضافه بار و فرسودگی	قطع عملکرد مدار
عملکرد نادرست کلید حفاظتی	تنظیمات اشتباه یا خرابی	قطع ناخواسته یا عدم حفاظت
اتصال کوتاه	آسیب عایق یا سیم کشی	جرقه، سوختگی و توقف سیستم

انواع روش های طبقه بندی تابلو صنعتی

روش طبقه بندی تابلو صنعتی شامل تابلو برق کشویی (Withdrawable) و ثابت (Fixed) می باشد. در همین حال ساختار کابینت های مختلف به تابلوی باز، تابلو برق بسته فلزی و تابلو برق بسته فولادی تقسیم می شود. این سیستم برای سطوح مختلف ولتاژ به تابلو فشار قوی، تابلو برق فشار متوسط، تابلو برق فشار ضعیف و غیره تقسیم می شود.

کاربردهای تابلو صنعتی چیست؟

این سیستم عمدتاً برای نیروگاه، پست، صنایع پتروشیمی، نورد متالورژی، صنایع ملایم و نساجی، معدن، مسکونی، ساختمان های بزرگ و غیره اعمال می شود. .

تابلو برق چه کارهایی انجام می دهد؟

این سیستم دارای عملکردهای مختلفی به شرح ذیل می باشد:

• قطع و وصل جریان در مدار
• قطع و وصل منبع تغذیه از سایر تجهیزات الکتریکی
• قطع و وصل شبکه برق از انشعاب
• سوئیچینگ از طریق قطع کننده مدار یا مدارشکن
• حفاظت مدار در برابر اضافه بار و اضافه ولتاژ
• اندازه گیری بار الکتریکی بزرگ مقیاس
• ریموت مانیتورینگ برای نظارت بر وضعیت روشن/خاموش یا وضعیت غیرعادی/ تریپ است.

بخش های مختلف تابلو صنعتی

طراحی تابلو صنعتی معمولاً با در نظر گرفتن بخش های زیر انجام می شود:

• محفظه باس بار
• محفظه داخلی تابلو صنعتی
• محفظه استقرار و عبور کابل ها
• سایر پشتیبانی های عملیاتی مانند PT، CT، حفاظت رله

اجزای اصلی تابلو صنعتی چیست؟

ادوات، تجهیزات و قطعات مختلفی در ساختمان یک تابلو صنعتی وجود دارد. برخی از مهم ترین این موارد شامل لیست زیر هستند:

• کلید قطع و وصل
• کلید بار شکن (LBS)
• سیرکویت بریکر  (CB)
• انواع فیوز
• انواع رله ها
• باس بارها و شینه ها
• کلید مینیاتوری MCB
• کلید MCCB
• کلید RCBO

لیست کامل خرابی های تابلو صنعتی 

یک تابلوی برق صنعتی، می تواند در حالات زیر دچار خرابی شود.

1. داغ شدن تابلو برق

افزایش بیش از حد دمای داخل تابلو یکی از خرابی های رایج در تابلو برق صنعتی است که معمولا به دلیل اضافه بار، انتخاب نامناسب تجهیزات، تهویه ضعیف یا تجمع گرد و غبار ایجاد می شود. بالا رفتن دما باعث کاهش عمر عایق سیم ها، کنتاکتورها، کلیدها و تجهیزات الکترونیکی شده و در موارد شدید می تواند به سوختگی قطعات منجر شود. استفاده از تهویه مناسب، کنترل بار، بررسی مسیرهای گردش هوا و اندازه گیری دوره ای دمای نقاط حساس می تواند از تبدیل این مشکل به یک خرابی جدی جلوگیری کند.

2. شل شدن اتصالات

شل شدن ترمینال ها و اتصالات یکی از مشکلاتی است که به مرور زمان و تحت تاثیر لرزش، سیکل های حرارتی و نصب نامناسب ایجاد می شود. افزایش مقاومت در محل اتصال باعث تولید گرما شده و در صورت ادامه پیدا کردن، می تواند موجب جرقه، ذوب شدن ترمینال، افت ولتاژ و حتی آتش سوزی داخل تابلو شود. بررسی دوره ای اتصالات و استفاده از گشتاور مناسب هنگام بستن ترمینال ها، به ویژه در مدارهای جریان بالا، نقش مهمی در پیشگیری از این خرابی دارد.

شاید برای شما جالب باشد: چک لیست نکات مهم در خرید تابلو برق

3. سوختن کنتاکتور

کنتاکتور ممکن است بر اثر اضافه بار، تعداد زیاد دفعات قطع و وصل، انتخاب نادرست ظرفیت یا ایجاد قوس الکتریکی در کنتاکت ها دچار فرسودگی و سوختگی شود. در این شرایط ممکن است کنتاکت ها به هم بچسبند، سطح آنها سیاه و فرسوده شود یا بوبین کنتاکتور آسیب ببیند و مدار به درستی عمل نکند. انتخاب کنتاکتور متناسب با نوع بار، به خصوص برای موتورهای الکتریکی، و بررسی وضعیت کنتاکت ها و بوبین می تواند احتمال خرابی زودهنگام را کاهش دهد.

4. عملکرد نادرست کلید حفاظتی

کلیدهای حفاظتی مانند کلیدهای اتوماتیک و مینیاتوری وظیفه دارند در شرایطی مانند اضافه بار و اتصال کوتاه از مدار محافظت کنند، اما تنظیمات اشتباه، فرسودگی مکانیزم داخلی یا انتخاب کلید نامتناسب با جریان واقعی می تواند باعث عملکرد نادرست آنها شود. در چنین شرایطی کلید ممکن است بدون وجود خطای جدی به صورت ناخواسته قطع شود یا در زمان بروز خطا حفاظت کافی ایجاد نکند. بررسی جریان کاری، تنظیم صحیح پارامترهای حفاظتی و هماهنگی بین تجهیزات حفاظتی از مهم ترین اقدامات برای جلوگیری از این مشکل است.

5. اتصال کوتاه

اتصال کوتاه یکی از جدی ترین خرابی های تابلو برق است که معمولا در اثر آسیب دیدن عایق سیم ها، تماس ناخواسته هادی ها، ورود اجسام رسانا یا خرابی یکی از تجهیزات ایجاد می شود. جریان اتصال کوتاه می تواند در مدت بسیار کوتاهی مقدار زیادی حرارت و انرژی ایجاد کند و باعث سوختگی سیم ها، تخریب تجهیزات و توقف کامل سیستم شود. استفاده از تجهیزات حفاظتی مناسب، رعایت فاصله های عایقی، کنترل وضعیت سیم کشی و شناسایی نقاط آسیب پذیر در سرویس های دوره ای، احتمال وقوع و شدت این نوع خرابی را کاهش می دهد.

6.بخش باس بار

در باس بارها مواردی از قبلی بوش ایزوله آسیب دیده ناشی از آلودگی بوش، شکن مکانیکی فرسوده، شکستن مهر و موم آسیب دیده به اثر استقامت عایق کم و کاهش طول عمر بوش وجود دارند. این ها فعالیت هایی هستند که می توان برای جلوگیری از موارد قبلی انجام داد:

• بررسی تخلیه جزئی (Partial discharge)
• بررسی چشمی
• تمیز کردن عایق بوش
• تست عملکرد ولتاژ
• تعویض عایق بوش در صورت آسیب دیدگی
• محفظه داخلی و مدار شکن

در شرایط بروز خرابی در این بخش، بریکر به طور معمول حرکت نمی کند یا تماسش را از دست می دهد. زیرا کنتاکت بریکر غیراستریل است یا از شکن نشتی دارد. در اثر کاهش طول عمر قطع کننده، تابلو برق قادر به کار نخواهد بود. این ها مجموعه کارهایی هستند که می توان برای جلوگیری از بروز موارد قبلی انجام داد

• توموگرافی مادون قرمز
• تست عملکرد (شکن باز/بسته)
• بررسی چشمی بریکر
• گریس کردن کنتاکت های بریکر با گریس تماسی

روی سوئیچ و محفظه بریکر معمولاً پیچ، مهره و حلقه ها شل می شوند زیرا بریکر بارها به داخل و خارج از پانل حرکت می کند و کلید نیز از به صورت باز/بسته عمل می کند. این ها فعالیت هایی هستند که می توان برای جلوگیری از موارد قبلی انجام داد:

• تخلیه جزئی
• ترموگرافی مادون قرمز
• بررسی چشمی و ظاهری
• تست عملکرد (شکن باز/بسته)

خرابی سایر بخش های تابلو برق صنعتی

قوس الکتریکی ناشی از اتصال کوتاه است که معمولاً به دلیل آسیب دیدگی ایزولاسیون، فاز نامتعادل، تماس غیراستریل قطع کننده و همچنین از دست دادن سطح کانتکت اتفاق می افتد. این امر بر اتصال کوتاه، قطع منبع تغذیه و همچنین عدم توانایی عملکرد تجهیزات تأثیر می گذارد. این ها کارهایی هستند که می توان برای جلوگیری از موارد قبلی انجام داد:

• تخلیه جزئی (برای محفظه بالای 3.3 کیلو ولت)
• تموگرافی مادون قرمز
• بررسی بصری
• تمیز کاری و نگهداری تابلو برق به صورت مرتب
• تماس با تست استقامت و مقاومت زمانی که باز است
• تست عملکرد (شکن باز/بسته)

طراحی و ساخت تابلو صنعتی

برای طراحی و ساخت تابلو صنعتی با استاندارد روز دنیا و کیفیت عالی، کافیست با تماس با کارشناسان آداک، از خدمات مشاوره ای ما استفاده نموده و در کمترین زمان، بهترین تابلو برق صنعتی را برای شرکت تولیدی یا مجتمع مسکونی خود تهین نمایید. به پشتوانه سال ها تجربه و همکاری در صدها پروژه ملی و بین المللی، مفتخر به ارائه راهکارهای منطعف توسط متخصصین حرفه ای هستیم.

دفتر مرکزی: کرج، عظیمیه، بلوار کاج، پلاک 1و 3 

تلفن: 02634156000

دفتر تهران: اتوبان اشرفی اصفهانی، خ مخبری، پلاک 10 واحد 6

تلفن: 021444912555